Chłopcy (Chlapci, 1996)

Stanisław Grochowiak. Rozhlasová hra. Režie Waldemar Modestowicz.

Osoby a obsazení: Józef Kalmita (Bronisław Pawlik), Jo-Jo (Jan Matyjaszkiewicz), Jan Nepomucen Pożarski (Krzysztof Chamiec), Narcyza Kalmitowa (Anna Seniuk), mladík (Tomasz Zaliwski), sestra Maria (Grażyna Barszczewska), matka představená (Zofia Rysiówna), profesor Perlec (Wieńczysław Gliński), hraběnka de Profundis (Anna Milewska), Wiktoryna (Daria Trafankowska).

Natočeno 1996.

Pozn.: Akcja toczy się w domu starców. Kalmita, który jako producent wody sodowej „za sanacji był wyzyskiwaczem“, Pożarski – „bolszewik“ i „radykał“, kościelny Jo-jo, gapowaty, najmłodszy w tym gronie, sześćdziesięciosześcioletni Smarkul i Profesor, fizyk, specjalizujący się w elektrostatyce, nie mają tam łatwego życia. Zakonnice zamiast opiekować się staruszkami sprawują nad nimi surowy nadzór, są niedelikatne i nietaktowne – wciąż przypominają im o wieku, upokarzają. Nazywają ich „nieodpowiedzialnymi starcami“ albo zwracają się do nich per „moje dziecko“ i traktują jak niesforne dzieci. Co prawda ich podopieczni chwilami zachowują się jak nastolatki, popijają w tajemnicy, wystawiając czujki. Siostra Maria „klaszcze w dłonie jak przedszkolanka“, wysyłając staruszków do ich pokojów, a Siostra Przełożona przyznaje bez ogródek, że najchętniej „wzięłaby pasa i zerżnęła skórę“. Stwarzając pozory, iż troszczą się o dobro pensjonariuszy, zabraniają nie tylko tego, co im szkodzi (alkoholu), ale też odbierają radość życia i tłumią każde wspomnienie młodości. Pensjonariuszka nazywana Hrabina de Profundis ukarana zostaje za to, że … tańczyła z Profesorem w ogrodzie. Kary są zróżnicowane – siostry przebiegle odbierają to, co najcenniejsze: prawo do spaceru lub ulubiony deser. Jeśli niczego nie mogą zakazać, każą rąbać drzewo albo obierać ziemniaki. Pensjonariusze boją się sióstr i podlizują się im: gorliwie sprzątają, noszą siatki z zakupami, a Pożarski pisze dla gazetki ściennej artykuł o „wewnętrznej dyscyplinie świadomego weterana“.

Pożarski, Kalmita, Jojo i Smarkul przyjaźnią się, Profesor natomiast trzyma się z boku i donosi na innych pensjonariuszy, podobnie jak sąsiadka Kalmity – babcia Peloponez. Hrabina de Profundis jest sojuszniczką czterech panów, ale flirtuje na zmianę z Pożarskim i Profesorem. Kalmita ma żonę, młodszą o dwadzieścia lat, z zawodu aktorkę. Narcyza Kalmitowa umieściła męża w domu starców przed dziesięcioma laty i od tej pory odwiedza go raz do roku, z okazji rocznicy ślubu.

Obchody kolejnej rocznicy ślubu nie są dla Kalmity przyjemnością. Żona poniża go i dręczy, faszerując bezładnie lekami i zmuszając do moczenia nóg w zbyt gorącej wodzie. Jest wobec niego nielojalna – usiłuje skłonić posługaczkę Wiktorynę do opowiadania o śmiesznostkach męża. Na zorganizowany przez siebie obiad zaprasza wyłącznie osoby, których Kalmita nie lubi: Siostrę Przełożoną, Siostrę Marię i Profesora – Narcyza nie darzy sympatią kolegów męża, a Profesor to „człowiek z jakąś kulturą“.

Kalmita wyznaje żonie, że nigdy jej nie kochał – to ona zmusiła go do nieszczerych wyznań miłości i zaprowadziła do ołtarza. Grozi, że wniesie sprawę o rozwód, ale Narcyza nie traktuje jego słów poważnie. Postanawia zabrać go do domu, nie pytając o zdanie. Po miesiącu Kalmita ucieka z domu i wraca do zakładu. Opowiada, że żona troskliwie dbała o niego, bo stał się jej potrzebny. On jednak postanowił, uciekając, pozbawić ją kontroli nad sytuacją. Chce zostać z przyjaciółmi, ale zakonnice – wdzięczne, że Narcyza, zabierając męża, ofiarowała zakładowi telewizor – postanawiają tego samego wieczoru odesłać Kalmitę do domu…

Przed słuchowiskiem archiwalna wypowiedź autora dotycząca okoliczności powstania sztuki.

If you enjoyed this post, please consider to leave a comment or subscribe to the feed and get future articles delivered to your feed reader.

.
Komentáře

Zatím nemáte žádné komentáře.

Napište komentář k článku

(povinné)

(povinné)